En “MODA” Semti keşfetmek için 6 sebep

Kadıköy’ün en eski yerleşim yerlerinden bir olan Moda gerek manzarası, gerekse köklü geçmişiyle Anadolu Yakası’nın en nezih ve en sakin semtlerden biridir.

21.01.2015

Tarihi çok eskilere dayanan Moda bölgesinde yaşayan ilk uygarlığın Fenikeliler olduğu rivayet edilir. Osmanlıların Kadıköy’e yerleşmeleri ise 1350 yılında olmuştur. Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethetmesiyle şehrin doğu ve batı yakası birleşmiş ve bugünkü halini almıştır.

Tanzimat dönemini takip eden yıllarda yani Batılılaşma hareketlerinin yoğunlaştığı XIX.yüzyılın sonlarına doğru Avrupa’dan gelen azınlıkların bu semte akın ettiği görülür. İngilizlerin tamamının yanı sıra Rumlar, Ermeniler ve Osmanlıların ileri gelenlerinin ikamet ettiği yerlerin başında gelmesi ve bu yerleşme sürecindeki hızlanma halk arasında semtin “Moda” ismini almasına vesile olmuştur.

Moda'da evler ve mimari

tarihimodaO dönemle birlikte birçok mimari ve sanat eserleri, batı kökenli okullar, kiliseler ve yapılar da bu yeni semte gün geçtikçe şeklini vermeye başlar. Osmanlı-Batı mimarisinin en güzel örneklerinin yapıldığı o dönemlerdeki köşkler, konaklar genellikle 2-3 katlı ve bahçelidir. Tarihi Sarıca Arif Paşa Konağı gibi ayakta kalan yapılar dışında 1950 yıllardan sonraki apartmanlaşma sürecinden nasibini alan Moda zamana ayak uydurma adına birçok tarihi yapısını bu dönemde kaybetmiştir. Yalnızca tarihi yapıları değil etrafını saran ucube kuleler, gri duvarların arasına sıkışmış ruhunu da korumaya çalışan Moda'yı bir de Selim İleri’nin ‘İstanbul’ kitabındaki bir pasajdan dinleyelim. “Yollarda dönüp dönüp gerime bakıyorum. Şifa’nın denize çıkan burnunda sakız ağaçları vardı. Artık deniz banyolarından vazgeçilmiş günlerde, gençler onların altlarında otururlardı. Yoğurtçu tarafından sandallar çıkıyor; Kurbağalıdere’nin ağzına gelince ya Kalamış kıyılarına uzanırlar ya da Şifa’dan Moda’ya kadar gezinirlerdi. Öğlen güneşinin omuzlara eğilişi, okşayışı…”

Yusuf Ziya Ortaç, Faruk Nafiz Çamlıbel, Reşat Nuri Gültekin, Ömer Seyfettin, Ahmet Haşim, Cenap Şahabeddin gibi Türk Edebiyatı’nın en önemli isimlerine ev sahipliği yapan, ölümsüz eserlerine belki de ilham veren Moda'nın kırlarından, sahilinden, yapılarından, köşklerinden en önemlisi de o eski İstanbul’dan artık eser kalmaması. Tüm bu kan kaybına rağmen köklü geçmişine yine de sahip çıkmaya çalışan semt sakinlerinin yanı sıra şairlerin, yazarların, sanatçıların, politikacıların ve entellektüellerin halen en çok tercih ettiği yerlerin başında gelir Moda semti. Şehri yaşamayı bilen ve semtlerine sahip çıkan Ziya Osman Saba, Fahri Korutürk, Barış Manço, Edip Akbayram, Haldun Taner, İdil Biret, Cemal Kutay bu ünlü isimlerden yalnızca bazılarıdır. Sizin de yolunuz bu kayıp zamanların semti ‘Moda’ya düştüğünde ünlü yazarların, şairlerin, dönem insanlarının ve  belki de Atatürk’ün de hayal kıyılarında yürüdüğünü görürsünüz…  

Kadıköy, Moda semtinde ne yapılır, nereler gezilir?

moda iskelesi

Tarihi Moda İskelesi

Dönemin ünlü mimarlarından Vedat Bey’in 1916- 1917 yılları arasında inşaa ettiği eserlerinden biridir. 1937 yılındaki şiddetli bir lodos fırtınasıyla üst katı yıkılan iskele 2000 yılında tekrar restore edilerek hizmete açıldı.

Kadıköy-Moda Nostaljik Tramvay

2003 yılında yeniden hizmete giren Nostaljik Tramvay, Kadıköy-Moda arasında 2,6 kilometrelik bir alanda ve 10 istasyonda halen hizmet veriyor.

Kadıköy Anadolu Lisesi - (Maarif VekaletiKoleji)

Türkiye Cumhuriyeti’nin eğitim ve öğretime başlayan ilk 6 okulundan biridir. Birçok ulusal başarıya imza atan okul halen en değerli ve en köklü eğitim kurumlarından biri olma özelliğini taşır.

Barış-Manço-Evi

Barış Manço Evi

Barış Manço’nun ölümünden sonra müzeye dönüştürülen evde sanatçının tüm eşyaları, antikaları ve eserleri yer alıyor.

Kurbağalıdere (Yoğurtçu Parkı)

Kadıköy çevresinin en uzun deresi olan Kurbağalıdere toplam 67 bin 680 metredir. Osmanlı döneminde şehzadelerin ve paşaların konaklarıyla çevrili olan ve inanması güç olsa da bir zamanlar mesire yeri olan dere zamanla yerini parka bırakmıştır.

moda deniz kulübü

Moda Deniz Kulübü

Atatürk’ün emriyle 1935 yılında kurulan kulüp İstanbul’un en köklü kulüplerinden biridir. Çağdaş yaşam anlayışını benimseyen kulüp prestijli geçmişiyle de Moda’nın simgelerinden biridir.

Moda’nın Eski Lozan Plajı, Kadınlar Hamamı gibi birçok yapı ve doğal güzelliği maalesef çarpık kentleşme sonucu yok olmuştur. Tüm bu yıkıma rağmen ayakta kalmayı başaran Moda; çay bahçeleri, parkları, sahili, balık restoranları halen çok tercih edilen semtlerinden biri olma özelliğini korumakta ve İstanbulluları kucaklamaya devam etmektedir.

Yazı ve Fotoğraf: Çiğdem Sucuğ 

 

(Kadıköy'ü Seviyorum Facebook sayfasından alınmıştır.)

Moda Deniz Kulübü - 1 Temmuz 1935

İngiltere Kralı beklenirken...

MODA Koyu 20. yüzyıl başlarından bir kare...

Yorum bırakarak düşüncelerini bizimle paylaşmaya ne dersin?

Sen de kişisel yorumunu etiketiyle yazabilirsin.


Bu içeriklere de göz atmak ister misin ?