Orman İçinde Bir İlçe: Beykoz

Orman içinde bir ilçedir Beykoz. İster denizden gidin, ister karadan, Beykoz’a ulaştığınızda bir başka atmosfer girdiğinizi hissedersiniz. Çünkü Beykoz, İstanbul Boğazı’nın en sakin, en ağırbaşlı köşesi, Boğaz ile Karadeniz’in kucaklaşması, mavi sulara karşı kurulan hülyalı aşk hikâyelerinin gizli tanığıdır.

30.08.2017

Beykoz’un tarihini 2700 yıl öncesine götürenler var. İlk olarak kimlerin yerleştiği kesin olarak bilinmiyor. Ancak, Roma döneminde Anadolu Kavağı'nda bir adak yerinin olduğu biliniyor. O dönemde Karadeniz’e çıkmak isteyenlerin elverişli bir rüzgârla seyahat edebilmek için Zeus ve Poseidon adına kurbanlar kestikleri de biliniyor. Bundan yaklaşık 200 yıl önce Karadeniz’den o kadar korkulmuş ki, ilah ve ilahelere adak adamadan bu sularda yolculuğa çıkılmazmış. Beykoz’u Türklerin de çok sevdiğine kuşku yok. Yaklaşık 700 yıl önce bu yörenin Türklerin eline geçmesinden sonra Beykoz, onlar için de ihtişamı ile göz kamaştıran bir mekân olmuş hep. Osmanlı padişah ve vezirleri için yaptırılan av köşklerinin çoğunluğuna bakıldığında, buranın tarih boyunca bir av ve eğlence merkezi olduğu anlaşılıyor.

İlçe, Mecidiye, Hıdiv Kasrı ve pek çok eserleri ile geçmişten bugüne tarihi ve kültürel bir zenginlik sergiler. Bu anlattıklarımız Beykoz’un yakın geçmişi. Peki ya daha öncesi? Beykoz’un tarihi gelişimi M.Ö. 700’lü yıllara dayandırılıyor. Bu tarihte bölgeye deniz yolu ile gelen Traklar’ın Bebrik adı ile kurdukları devletin bulunduğu köyün kısa zamanda gelişmesi ile Kral Amikos bu köye kendi adını veriyor. Traklar’dan sonra Amikos pek çok kültüre ev sahipliği yapıyor ve arkasından Persler, Abbasiler geliyor. Beykoz, İstanbul’un fethinden çok önce 1402 yıllarında Yıldırım Beyazıt tarafından Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılıyor. Bundan sonra Amikos olan adı Beykoz’a dönüştürülüyor. Semt, zengin ormanlık alanları ile o dönemde padişahlar tarafından av sahası olarak kullanılıyor. Hatta, Fatih Sultan Mehmet’in Tokat Kalesi’nin fethi müjdesini Beykoz’da avlanırken aldığı söylenir. Padişahın müjdeyi aldığı yerde, zaferin anısına Tokat Kalesi’ne benzer bir av köşkü yapılır ve buraya "Tokat Bahçesi" adı verilir. Günümüzde bu köşkün bulunduğu yer "Tokatköy Mahallesi" olarak adlandırılmaktadır.

Beykoz

Beykoz Semtindeki Tarihi Eserler

Beykoz’da günümüze kadar gelen bir çok tarihi eseri mevcuttur. Bunlar arasında Kaymakdonduran Çeşmesi, İshak Ağa Çeşmesi, Hıdiv Kasrı, İskender Paşa Camii, Anadolu Hisarı, Beykoz Kasrı, Küçüksu Kasrı, Hıdîv Kasrı, Abdülhamid Han Anadoluhisarı Kalesi, Mihrişâh Sultan Çeşmesi, Anadolu Kavağı Kalesi, Midillili Ali Reis Camii, On Çeşmeler (İshâk Ağa Çeşmesi), İskender Paşa Camii ve Türbesi, Karakulak Çeşmesi, Mehmet Ali Paşa Çeşmesi, Anadolu Feneri ve Camii ilk akla gelenlerdir.

Beykoz merkezindeki Abraham Paşa Korusu çeşitli turistik tesislerle yeniden düzenlenmiştir. Kanlıca’da bulunan Mihrabad Korusu, Boğaz manzaralı görünümüyle ilçenin en gözde mesire alanları arasında yer alır. Beykoz tarihi yalıları ile de ünlüdür. Anadolu Hisarı’ndan Yalıköy’e kadar özel mülk konumunda olan tarihi yalılar, Boğaz görünümüne güzellik katmaktadır. Bu yalıların en önemlisi Anadolu Hisarı’ndaki Hekim Paşa Yalısı’dır.

%60’ı orman alanı olan Beykoz, İstanbul halkının hafta sonu dinlenme ihtiyacının büyük bir bölümünü karşılamaktadır. Anadolu Kavağı, Poyraz Köy, Riva (Çayağazı), Cumhuriyet Köyü, Ali Bahadır, Değirmen Dere, Akbaba, Polonezköy en çok ilgi çeken mesire alanlarıdır. Turizm alt yapısı ve tesisleri yetersizdir. Polonezköy’de bulunan otel ve pansiyonlar dışında turizm amaçlı tesis çok azdır. Boğaz eskiden beri balıkçılığı ile meşhur olmasına rağmen, Beykoz bu açıdan da istenilen ölçüde tanıtılamamıştır. Anadolu Kavağı’ndaki balık lokantaları deniz ve kara yoluyla gelen yerli ve yabancı turistlerin rağbet ettikleri yerlerdendir. Akbaba Köyü’nde bulunan Akbaba Sultan Türbesi ve Mescidi, Anadolu Kavağı Yuşâ Tepesi’ndeki Yuşâ Türbesi, Kanlıca’daki İskender Paşa Türbesi ve Camii, Dereseki Köyü’ndeki Kırklar Baba Türbesi, Ortaçeşme’deki Uzun Evliya Türbesi çok sayıda ziyaretçi çeken yerledir. İlçe sınırları içinde bulunan ve Türkiye’de Kültür ve Tabiatı Koruma Vakfı’nın belirlediği anıtsal ve korunmaya değer ağaçlar vardır ki bunlardan bazıları; Kaymakdonduran'daki 200 yaşındaki kestane ağacı, Beykoz Çayırı’ndaki 200 yaşındaki çınar ağaçları örnek verilebilir.

Beykoz

Coğrafi Görünüm

Beykoz, Çatalca - Kocaeli bölümünün Kocaeli yarımadası batısında yer almakta olup, batıdan İstanbul Boğazı, doğu ve kuzeydoğudan Riva Deresi, kuzeyden Karadeniz ve güneyden Ümraniye ve Üsküdar İlçeleri ile çevrelenmiştir. Deniz seviyesinden başlayarak 240 metreye kadar yükselen Beykoz’un engebeli arazisini Riva, Küçüksu ve Göksu dereleri parçalamıştır. İlçe ve yakın çevresinde Akdeniz ikilimi ile Karadeniz ikliminin karışımı olan "geçiş tipi iklim" etkilidir. Yaz ayları Akdeniz kadar sıcak olmamakla birlikte, Karadeniz kadar yağışlı değildir. Beykoz ve çevresi başta kestane, meşe, gürgen, ıhlamur, kayın, kızılağaç ve fındık ağaçlarından oluşan doğal orman örtüsüyle kaplıdır.

Beykoz’un Sosyal Yapısı

İlçede gözle görülür bir plansız yapılaşma ve konut sıkıntısı yaşanmakta olup, nüfusun 2/3’e yakını tapusuz gecekondu tipi evlerde oturmaktadır. İmar durumu yakın zamana kadar imar mevzuatının tatbikatındaki gecikmeler yüzünden son derece düzensizdir. Büyük ölçüde eksik olan altyapı tamamlanmaya çalışılmaktadır. İlçe nüfusunun büyük bölümünü Beykoz’a bölge dışından iç göçle gelen vatandaşlar oluşturmuştur. Yaşanan aşırı iç göç sonucunda birçok yerde doğal bitki örtüsünün yok edilmesi ile yerleşim alanları meydana gelmiştir. Yer şekillerinin de engebeli olması, plansız yapılaşmanın sebeplerinden biridir. Arazi mülkiyeti genellikle orman ve hazineye ait olup, şahıs mülkiyetindeki arazilerin sınırlı olması ve büyük parseller içermesi yüzünden işgallerle konut alanı haline dönüştürülmüştür. Eski yerleşim alanı olarak Merkez, Yalıköy, Paşabahçe, Anadolu Hisarı, Kanlıca’nın bir kısmı müstakil ve eski tip konut tarzını koruyabilen mahalleler arasındadır.

Yorum bırakarak düşüncelerini bizimle paylaşmaya ne dersin?

Sen de kişisel yorumunu etiketiyle yazabilirsin.


Bu içeriklere de göz atmak ister misin ?