Topkapı Sarayı

Osmanlı padişahlarına ev sahipliği yapmış Topkapı Sarayı dünyada günümüze gelebilmiş sarayların en eskisi ve genişidir. Osmanlı Türk İmparatorluğunun kalbi, beyni ve her anlamdaki tek merkezi olan sarayı birlikte keşfedelim.

19.09.2014

Topkapı Sarayı Osmanlı İmparatorluğu’nun 600 yıllık tarihinde devletin idare merkezi olarak kullanılmış. Birçok tarihi olaya tanıklık etmiş yapı, Osmanlı Padişahlarının yaşadığı saraydır. Topkapı Sarayı, Osmanlı döneminde 4000’e yakın insanı misafir etmiştir.

Fatih Sultan Mehmet tarafından 1478’de inşa ettirilen yapı günümüzde müze görevi görmektedir.  İlk defa müze gibi ziyarete başlanması Abdülmecit dönemine rastlamıştır. O dönem İngiliz elçilerine Sarayın hazine eşyaları ve eski eserlerin gösterilmesi bir gelenek haline gelmiştir.

Topkapı Sarayı’nın halka açılması ise Mustafa Kemal Atatürk tarafından 1924 yılında gerçekleşmiş ve günümüze kadar gelmiştir.  Topkapı Sarayı, Marmara Denizi, İstanbul Boğazı ve Haliç arasında kalan tarihsel İstanbul yarımadasının ucundaki Sarayburnu’nda Bizans akropolü üzerinde kurulmuştur.

Saray, kara tarafından Fatih Sultan Mehmet’in yaptırdığı Sûr-ı Sultâni, deniz tarafından ise Bizans surları ile şehirden ayrılmıştır. Çeşitli kara kapılarıyla ve deniz kapılarıyla saray içerisindeki değişik yerlere açılan kapıların haricinde, sarayın anıtsal girişi Ayasofya'nın arkasında bulunan Bâb-ı Hümâyûn (Saltanat Kapısı)dur. Topkapı Sarayı yönetim, eğitim yeri ve padişahın ikametgahı olması sebebiyle oluşturulan yapılanmaya uygun olarak iki ana bölüme ayrılmıştır.

Bunlar, birinci ve ikinci avludaki hizmet yapılarından oluşan Birun ile iç örgütlenme ile ilgili yapılardan oluşan Enderun’dur.

Osmanlı Döneminde Topkapı Sarayı'nın en ilgi çekici bölümü Harem olmuştur. Harem Arapça “herkesin girmesine izin verilmeyen kutsal yer” anlamına gelen harem, Müslüman ülkelerde mahrem aile yaşantısını tanımlar. “Harem” kelimesi iki farklı anlamda kullanılırdı. Birincisi “padişahın haremini” yani ailesini, ikincisi ailenin içinde yaşadığı mekânı ifade ederdi. Osmanlı yönetim anlayışına uygun olarak devşirme kapıkulu kadrosunun bir kanadını oluşturan saray hareminin amacı, hanedanı oluşturmasının yanısıra, disiplinli bir eğitimden sonra cariyeleri, Enderun mektebinde yetiştirilen ağalarla evlendirerek bir devlet aristokrasisi yaratmaktı.

Topkapı Sarayı içinde; 4 Avlu, 1 Harem dairesi, Enduren Mektebi, Kutsal Emanetler Dairesi ve Aya İrini yapıları bulunmaktadır.

Saltanat Kapısı - Bab-ı Hümayun

Kapının üzerinde Ali bin Yahya Sofi tarafından yazılmış bulunan celi sülüs hat ile dört satırlık 1478 tarihini veren bir kitabe mevcuttur. Kitabenin altında ve kapının iç tarafında bulunan II. Mahmut ve Abdülaziz’e ait tuğralardan, kapının birkaç defa onarıldığı anlaşılmaktadır. Bab-ı Hümayun’un iki yanında, kapıcılara ayrılmış küçük odalar vardır. Kapının üstünde 1866 yılında yandığı için günümüze ulaşamayan, Fatih Sultan Mehmed’in kendisi için yaptırdığı köşk biçiminde küçük bir daire vardı. Üst katın asıl önemi Beytül mâl (Kapı arası hazinesi) olarak kullanılmış olmasıdır. Padişahın ölen kullarının veya varissiz ölen şahısların alınmayan servetlerinin sultan hazinesine alınmadan önce emtianın yedi sene emanete alındığı mekan olarak kullanılmıştır.

Enderun

II. Murat zamanında kurulup, zamanla çeşitli değişikliklere uğramakla beraber Osmanlı Devleti'nin son zamanlarına kadar varlığını sürdüren bir saray okuludur. Hıristiyan ailelerden devşirilen çocukların zekî ve gösterişlileri saraya alınarak özel bir şekilde yetiştirilirlerdi. Fatih Sultan Mehmet döneminde geliştirilmiştir.

Enderûn mektebi'ne alınan çocuklara, Kur'an-ı Kerim, tefsir, hadis, kelâm gibi dini dersler, edebiyat, inşa (şiir), dil bilgisi, Arapça, Farsça gibi dil ve edebiyat dersleri ve matematik, coğrafya, mantık gibi müspet ilimler dersleri okutulurdu. Bir taraftan da Osmanlı saray geleneği ve görgüsüyle, protokol kaideleri ve bürokratik işler öğretilirdi. Bunların yanında çeşitli sanat kollarında beceriler kazandırıldığı gibi sportif faaliyetlere de yer verilirdi.

Topkapı Sarayı Ziyaret Bilgisi

Kış Sezonu; 1 Kasım - 15  Nisan arası Müze, Harem ve Aya İrini saat 09:00 - 16:45 arası ziyaret edilebilir.

Yaz Sezonu; 15  Nisan - 1 Kasım arası Müze, Harem ve Aya İrini saat 09:00 - 18:45 arası ziyaret edilebilir.

Müze Giriş Ücretleri Müze Grişi 30TL, Harem Girişi 15TL, Ayairini Girişi 20TL

Topkapı Sarayında güncel ve geleneksel Sergi ve Etkinlikler düzenlenmektedir. Bu Etkinliklere takip etmek için www.topkapisarayi.gov.tr sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Sarayda baklava günü, Topkapı Sarayı’nda sümbül zamanı, saray şenlikleri bunlardan bazıları...

Geleneksel Saray Şenlikleri 

Geçtiğimiz yıl olduğu gibi bu yıl da Topkapı Sarayı’nda atçılık ve okçuluk gösterilerinin yapılacağı Geleneksel Saray Şenlikleri düzenlenecektir. 
Şenlikler kapsamında İstanbul Atlı Okçuluk Kulübü furussiye (tarihi atlı savaş) gösterileri yapacaktır. Topkapı Sarayı Müzesi Enderun Arka Avlusu’nda gerçekleşecek etkinlik müze ziyaretçilerine serbesttir.  Gösteri 18 Nisan 2014 Cuma günü saat 10.00’da başlayacaktır.

Yorum bırakarak düşüncelerini bizimle paylaşmaya ne dersin?

Sen de kişisel yorumunu etiketiyle yazabilirsin.


Bu içeriklere de göz atmak ister misin ?